Jump to content

Jani likulu

Kufuma Wikipedia
Pasono tina vyakulemba vyakukwana 19,481 mu ChiTumbuka.
Mindandanda:  1 2 3 4 5 6 7 8 9 A B C D
E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z
Pangani nkhani yiphya

  Nkhani ya mwahuno

Marathon ya ma Olympic ya 1904 yikaŵa yimoza mwa mipikisano yakuzizwiska chomene mu mbiri ya Ma Olympic. Yikachitika ku St. Louis pa 30 Ogasiti 1904 pa msewu wa fumbi na mu joto, apo ŵakanikizga ŵakuthamanga 32 kufuma ku vyaru 7. Maji ghakaŵa ghachoko chomene, ndipo ŵakuthamanga ŵanandi ŵakafika pakoma. Pa 14 awo ŵakafika ku umaliro, Thomas Hicks ndiyo wakathereska, kweni ŵawovwiri ŵake ŵakamupaska brandy, mazira ghafipa na strychnine apo wakaŵa pafupi kutondeka. Frederick Lorz wakawoneka nga wathereska, kweni wakasanga kuti wakakwera galimoto chigaŵa cha ulendo ndipo wakachotsedwa. Andarín Carvajal nayo wakalaŵiska chipambi mu nthowa chifukwa cha njala. Marathon iyi yikulongora umo ŵakanozgekera makora yayi pa maseŵero ghakulu gha nyengo yira. Nkhani iyi yikulongora suzgo la kupangika kwa maseŵero ghakale. (Nkhani yose...)



  Kasi mukumanya?

Dik-dik ku Kenya
Dik-dik ku Kenya
  • ... kuti dik-dik ni mtundu wa mphala uchoko chomene uwo ukukula mamita 30–40 kufika pa pheŵe, ndipo zina lake likufuma ku lizgu ilo chikazi chikupanga para chachita wofi? (pachithuzi)
  • ... kuti dik-dik yingaŵa na uzito wa makilogiramu 3–6, ndipo yingakhala umoyo wa vyaka 10?
  • ... kuti dik-dik yikukhala chomene mu kumafumiro gha zuŵa gha Africa na kumwera kwa Africa?
  • ... kuti dik-dik yikukhozga kusunga maji mu thupi mwakuti yingazizipizga malo ghakuuma?
  • ... kuti axolotl yingamerezgaso viŵaro vyake vinyake para vyapwetekeka?
  • ... kuti wombat ndiyo nyama yakumanyikwa iyo yikupanga vinthu vyakufumapo vya thupi vyakuyana na ma cube?
  • ... kuti platypus ni mamalia iyo yikupanga mahe ndipo yili na mulomo wakuyana na wa bakha?
  • ... kuti pangolin yili na thupi lakuphimbika na masikelo gha keratin agho ghakovwira kuyivikilira?
  • ... kuti Rafflesia arnoldii lili limoza mwa maluŵa ghakuru chomene pa charu chose?
  • ... kuti mantis shrimp yingaŵa na nkhonya yambura kumanyikwa chifukwa cha liŵiro lake likuru chomene?
  • ... kuti sea otter yikugwiliskira ntchito malibwe pakubwangandura magomba gha nyama izo yikurya?
  • ... kuti wandering albatross yili na mapapindo ghakutambasuka chomene kuluska viyuni vinandi, ghakufika pafupifupi mamita 3.7?


  Pa dazi ili

Joseph Priestley (pachithuzi)
  • Mu 1981, MTV yikamba kuwulutsa mapulogiramu ku United States, ndipo vidiyo yakwamba iyo yikawoneska yikaŵa “Video Killed the Radio Star” ya gulu la The Buggles.

  Mbili ya vyakuchitika

Mndandanda uwu ngwakukhwaskana na charu cha Zambia

Mbendela ya Zambia


  Mitundu ya ŵanthu yambula kuoneka ku ŵanthu

ŴaSan ni gulu la ŵanthu ŵa mu chigaŵa cha kumwera kwa Africa awo ŵali na mitundu yakupambanapambana ya visopa, viyowoyero na miyambo. Ŵanthu aŵa ŵakumanyikwa mu mbiri chifukwa cha umoyo wa kusaka na kusanga vyakurya, ndipo ŵakhalanga mu malo ghakupambanapambana gha ku Kalahari na vigaŵa vinyake vya kumwera kwa Africa. ŴaSan ŵali na umanyi wakuzama pa nyama, vyomela, maji, nyengo na malo agho ŵakukhalamo. Chikhalidwe chawo chili na nyimbo, kuvina, ntharika, kusunga umanyi wa mibadwo na luso lwa kupanga vinthu. Mazuŵa ghano ŴaSan ŵakukhala mu vyaru vinandi, ndipo ŵanthu ŵanyake ŵakupitirizga kusaka na kusanga vyakurya apo ŵanyake ŵali kusintha ku umoyo wa mu vijiji. Mbiri yawo yakhwaskika na kutolekeka kwa malo, kusintha kwa chuma na ndondomeko za maboma. Mazuŵa ghano ŵakulimbikira kusunga chikhalidwe, malo na mazaza ghawo. (Nkhani yose...)



  Malo ghakuzizwiska

Salar de Uyuni ni chipalamba chikuru cha mchere mu Bolivia ndipo ni chimoza mwa malo ghakupambanapambana chomene pa charu. Malo agha ghali pa Altiplano ndipo ghakukwera chomene kupambana na nyanja. Para pali maji pachanya pa mchere, malo agha ghakuwoneka nga ni galasi likuru ilo likulongora mlengalenga na mabingu. Para kwawuma, mchere ukupanga mawonekedwe gha makona agho ghakubwerezabwereza pa malo ghakuru. Mu chigaŵa ichi muli Isla Incahuasi, uko kuli makuni gha cactus ghakulu, ndipo ŵalendo ŵakiza kuwona mchere, visumbu na vithuzithuzi vya chilengiwa. Salar de Uyuni ni yimoza mwa malo ghakuzizwiska chomene gha kumwera kwa America. (Nkhani yose...)



  Chithuzi cha mwahuno

Milford Sound



Milford Sound, panji Piopiotahi, ni fiord kumwera cha kumanjiliro gha dazi kwa New Zealand ndipo yili mukati mwa Fiordland National Park. Fiord iyi yikapangika na glacier ndipo makhoma gha mapiri ghakukwera kumbali zose. Mitre Peak ni phiri lakumanyikwa chomene pa malo agha ndipo likukwera pafupifupi mamita 1,692 pachanya pa maji. Milford Sound yikufika makilomita 15 mu utali ndipo kuya kwake kukuru nkhwa mamita 291. Para vula yili yikuru, mathithi ghanandi ghakuwonekera pa mapiri. Malo agha ghali mu Te Wahipounamu, malo gha UNESCO World Heritage. Ŵalendo ŵakwiza pa maboti kuti ŵawone ma glacier, mathithi, mapiri na viŵeto vya mu nyanja nga seals na dolphins. Milford Sound njimoza mwa malo ghakumanyikwa chomene gha New Zealand. Mawonekedwe agha ghakupereka mtende na kuzizwa. Mapiri ghakuzungulira maji ndipo mitambo yikuphimba pachanya, kupangiska chithuzithuzi chakusanguluska. Malo agha ghakuwoneka mwakukondweska chomene.


Vithuzi vyakumasinda ivyo vilikuonekapo: Aoraki / Mount Cook Danakil Depression Nyanja ya Natron


  Wikipediya zinyake zamu Afilika

Bamanankan    Bòo pìkkà    Chi-Chewa    Luganda    Gĩkũyũ    Hausa    Igbo    Karai-karai    KiKongo    Yerwa Kanuri    Lingala    Ikirundi    Ikinyarwanda    ChiShona    Sesotho    Sesotho sa leboa    Kiswahili    SiSwati    Xitsonga    Setswana    Tshivenda    isiXhosa    Yorùbá    isiZulu

Refresh home page