Главна страница

слободната енциклопедија

Eнциклопедија што може секој да ја уредува. Моментално има вкупно 163.977 статии на македонски јазик и 291 активни уредници!
Напишете нова статија!

географија • астрономија • биологија • геологија • информатика • математика • медицина • физика • хемија • археологија • економија • историја • политика • социологија • философија • индустрија • образование • уметност • архитектура • јазици • книжевност • музика • религија • спорт повеќе...

Избрана статија

Александар Ончев Мартулков, познат по псевдонимот Бизмарк — македонски револуционер и политичар. Меѓу првите пропагатори на социјализмот во Македонија. Деец на Македонската револуционерна организација и учесник во Илинденското востание. Член и раководител на ВМРО (Обединета) во 1930-тите.

Роден во сиромашно работничко семејство, стекнал више образование во Скопското педагошко училиште. Во 1894 година се приклучил во социјалистичкото движење со поттик од Васил Главинов. Како член на Македонската социјалистичка група, учествувал во првото празнување на ден на трудот во Бугарија. Во 1900-тите соработувал со Велешкиот револуционерен реон и Иван Аљабакот. Во 1906 година се преселил во Софија каде се приклучил во Бугарската комунистичка партија. Учествувал во политичкото управување на Македонија по Младотурската револуција.

За време на Првата светска војна, го основал Комитетот на дезертери каде префрлил македонски борци од српската војска во Царството Бугарија. Во текот на војната бил секретар на Општина Оморани и подоцна чиновник во Косово и Метохија. По војната се приклучил во Емигрантскиот комунистички сојуз и Велешкото благотворително братство „Рајко Жинзифов“. Во 1931 година бил одбран за пратеник во народното собрание на Бугарија, заедно со Христо Трајков. Во 1932 година почнал со издавањето на весникот „Македонско знаме“, следната година доживеал неуспешен обид на атентат од Михајловистите. На 8 јули 1936 година, го осудиле Мартуков заедно со останатите членови на ЦК на ВМРО (Обединета).

Учествувал во Народноослободителната борба. Во 1944 година се приклучил во Президиумот на АСНОМ и подоцна во народното собрание на НР Македонија. Помогнал со спроведување на Илинденската пензија и подоцна доделување на Илинденската споменица. Во 1954 година ги објавил неговите спомени насловени „Моето учество во револуционерните борби на Македонија“. Во текот на 1960-тите, Лазар Колишевски го изолирал Мартулков од секојдневните политички функции. Незадоволен со режимот, се преселил во Народна Република Бугарија каде починал. (Дознајте повеќе...)

архива • критериуми

На денешен ден...

Денес е 5 септември 2026 година и издвоени настанати од времепловот се:

Настани:

1600	Со повелба на кралицата Елизабета I е основана Источноиндиската компанија, со што беа удрени темелите на англиското колонијално владеење.
1774	Првиот континентален конгрес се собира во Филаделфија, Пенсилванија.
1800	Малта е освоена од Велика Британија.
1914	Прва светска војна: Почнува Првата битка на Марна. Североисточно од Париз, Французите напаѓаат и поразуваат германски сили кои напредуваат кон главниот град.
1939	Втора светска војна: САД прогласува неутралност во војната.
1948	Роберт Шуман станува премиер на Франција.
1977	Сондата „Војаџер 1“ лансирана по мало задоцнување. На сондата е испратена златна плоча со снимки и симболи со кои им се претставува Земјата на потенцијалните вонземски цивилизации кои би наишле на неа.
1992	Бранко Црвенковски стана втор премиер на Република Македонија, на возраст од 29 години.
2011	Пуштена втората верзија на Енциклопедијата на живиот свет.

Родени:

1187	Луј VIII — крал на Франција.
1638	Луј XIV — крал на Франција и Навара.
1568	Томазо Кампанела — италијански филозоф.
1585	Арман Жан ди Плеси Ришелје — француски државник, кардинал, прв министер на Луј XIII.
1704	Морис Кантен де Ла Тур — француски сликар.
1750	Роберт Фергусон — шкотски поет.
1774	Каспар Давид Фридрих — германски сликар.
1847	Џеси Џејмс — американски отпадник.
1881	Ото Бауер — австриски социјалдемоктратски политичар.
1912	Џон Кејџ — американски композитор, теоретичар и писател.
1919	Владо Малески — македонски револуционер, општествено-политички работник и писател.
1929	Андријан Николаев — советски космонаут.
1942	Вернер Херцог — германски режисер.
1946	Фреди Меркјури — британски рок пејач, член на групата „Квин“ (The Queen).
1947	Бади Мајлс — американски рок и фанк тапанар.
1951	Паул Брајтнер — германски фудбалер.
1951	Мајкл Китон — американски глумец.
1959	Рефет Елмази — македонски политичар.
1963	Кристиан Алфонсо — американска глумица.
1966	Милинко Пантиќ — српски фудбалер и тренер.
1967	Матијас Замер — германски фудбалер.
1967	Никола Којо — српски глумец и режисер.
1973	Роуз Мекгауан — американска глумица од италијанско потекло.
1981	Дру Картер — американски рагби играч.
1981	Даниел Морено — шпански велосипедист.
1984	Руслан Нахушев — руски фудбалер.
1984	Крис Анкер Серенсен — дански велосипедист.
1992	Александар Трајковски — македонски фудбалер.
2001	Букајо Сака — англиски фудбалер.

Починале:

1566	Сулејман Величествениот — отомански султан.
1629	Доменико Алегри — италијански композитор.
1808	Џон Хоум — шкотски писател.
1906	Лудвиг Болцман — австриски физичар.
1920	Роберт Харон — американски глумец.
1926	Карл Харер — германски новинар.
1961	Алексо Демниевски - Бауман — македонски борец во Шпанската граѓанска војна и во НОВ на Македонија.
1988	Петар Ширилов — македонски писател и литературен критичар
1990	Ванчо Михајлов — раководител на ВМРО.
1994	Ајк Вилијамс — американски боксер.
1997	Мајка Тереза — католичка калуѓерка, добитничка на Нобеловата награда за мир и светица.
2017	Холгер Шукај — германски рок-музичар.
2021	Сара Хардинг — англиска пејачка, глумица и манекенка.
2025	Рик Дејвис — британски рок-музичар, член на групата Супертремп (Supertramp).
2025	Дејви Џонсон — американски играч на бејзбол.

Издвоен цитат

„

„Животот е една голема угорница, а уште поголема удолница по која трчаме. Цел живот трчаме за да го откриеме нејзиниот крај, нејзиниот газер, кај што ќе заврши и нашето талкање. Нашето постојано паѓање“.
— „Пиреј“, Петре М. Андреевски, 1980 год.

“

архива • предложете цитат

Слика на денот
Стариот дел на Талин на изгрев.
други избрани слики

Дали сте знаеле...

... дека архитектот на современо Скопје, Јосиф Михајловиќ - Јурукоски, бил правнук на мијачкиот достоинственик Ѓурчин Кокале?
... дека Пелагониската битка (1259) одиграна кај леринските села Неокази и Овчарани му го ставила крајот на крстоносното Латинско Царство на Балканот?
... дека средновековното име на Дојран било Полин?
... дека Византијците успеале да ја надвладеат војската на Петар Делјан само поради помошта од Викиншката гарда на Харалд Суровиот — подоцна крал на Норвешка како Харалд III, крунисан со воената слава како „опустошувач и разорувач на Македонија“ и опеан во скандинавска сага?
... дека индиското име на Индија е Барат (भारत)?
... покрај аритметичката и геометриската средина, модусот, медијаната, и просекот се видови на средна вредност?
... дека галаксијата MoM-z14 е најдалечното познато астрономско тело, на растојание од 33,8 милијарди светлосни години од нас?
... дека во Русија живеат преку 190 народи?
... дека кикиритките потекнуваат од Јужна Америка?
... дека Белскиот даб во манастирот „Св. Илија“ на Осогово е прогласен за споменик на природата?

архива • предложете факт

Што е Википедија?

Изданијата на Википедија се места каде многу различни доброволци работат заедно за да напишат енциклопедии на различни јазици. Овој проект претставува енциклопедија на македонски јазик и моментално има 163.977 енциклопедиски статии. Целата нејзина содржина е лесно достапна и слободна за употреба. Нашата мисија е да го собереме целото човеково знаење на македонски јазик — знаење кое е бесплатно, слободно и лесно пристапно за секого.

Сакате заедно да ја оствариме целта?
Најпрво, започнете со нашиот вовед!

Содржина и помош
скорешни промени • технички списоци • почетен курс • помош • кратко упатство • превод на статија • вашата прва статија • селска чешма • викисредби • начела и напатствија • категориски индекс • избрана содржина • добри статии • нови статии • потребни статии

Заедница

Селска чешма — главно место за разговор поврзан со Википедија. Селската чешма е место каде што можете да поставувате прашања, решавате проблеми, да помогнете на заедницата и заедно да ја развиваме енциклопедијата.

Портал на заедницата — збирно место поврзано со тематски проекти. Тука може да најдете тематски портали од различни области, каде може да придонесувате и да ја збогатувате Википедија.

Викисредби — можност за дружење, размена на идеи и предлози за развојот на Википедија - во живо!

Тековни настани — бидете во тек со развојните настани на Википедија. Следете го развојот на најголемата енциклопедија во светот!

Повеќејазичност — слободната енциклопедија е достапна и на голем број други јазици, освен македонскиот. Истражете ја и на друг јазик!

Братски проекти

Фондацијата Викимедија е непрофитна организација која, покрај Википедија, опфаќа и други проекти:

	Ризница — складиште на мултимедијални содржини
	Викиизвор — збирка на дела и книги
	Викивести — вести од светот
	Викиречник — повеќејазичен речник и лексикон
	Викицитат — збирка на цитати
	Викикниги — збирка на учебници и прирачници
	Викивидови — именик на видови
	Викиуниверзитет — збирка на материјали и активности за учење
	Мета-вики — усогласување на проектот „Викимедија“
	Википодатоци— база на слободни знаења
	Википатување — туристички водич

↑ најгоре ↑ • превчитај ја страницава • статистика • односи со јавноста • пријавете неправилност